Mtandao #1 kwa Afya ya Mama na Mtoto

Address:

P. O. Box 38995, Dar es Salaam, Tanzania

Ninawezaje Kuongeza Nafasi ya Kupata Mtoto wa Kike au Kiume?

Je, moyo wako unafarijika kila uonapo nguo ya mtoto wa kike au kiume dukani au sokoni?

Hakika unapata furaha ndani ya moyo wako ndio maana upo kusoma makala yetu hii. Makala hii itakujuza vidokezo mbalimbali vinavyoweza kuongeza nafasi ya kupata ujauzito wa mtoto wa kike au kiume. Jambo la kwanza unalotakiwa kujua ni kwamba njia hizi za kujaribu kupata mtoto wa kike au kiume hazihakikishi kufanikiwa na pia hazithibitishwi na ushaidi wa kisayansi.  Njia pekee ya kukuhakikishia kupata mtoto wa jinsia unayotaka ni kutumia utaratibu maalumu unaohusisha kupandikiza kiinitete (kike au kiume) ndani ya uterasi ya mama, njia hii inajulikana kama “IVF- in vitro fertilization”. Njia hii ni gharama sana na sio halali kwa baadhi ya nchi.  Hivyo basi sio mbaya kujaribu baadhi ya mbinu hizi hata kama hazikupati uhakika asilimia 100 wa kupata mtoto wa jinsia unayotaka.

Ni muhimu kujua kuwa mbegu ya mwanaume ndiyo inayotoa uamuzi wa jinsia ya mtoto. Ijapokuwa mbinu mbalimbali zinashauri vitu ambavyo wanandoa wanaweza kufanya ili kupata mtoto wa kike au kiume,mwisho wa siku uteuzi wa jinsia ya mtoto una amuliwa na mbegu ya kiume itakayolifikia yai la mwanamke. Mara baada ya urutubishaji kutokea, jinsia ya mtoto huamuliwa.

Vifuatavyo ni vidokezo vitakavyokusaidia kuongeza nafasi ya kupata mtoto wa kike au kiume:

Matumizi ya njia ya “Shettles”

Ingawa hakuna data zinazoweza kuthibitisha ufanisi wa njia hii inayoitwa “the shettles” baadhi ya wanandoa wamekiri imewasaidia na wengine wameamua kujaribu njia hii. Nadharia inayotumika hapa ni kwamba mbegu ya kiume inayobeba jinsia ya kike (X) inasafiri taratibu lakini pia ina nguvu na inaishi mda mrefu ukilinganisha na mbegu ya kiume iliyobeba jinsia ya kiume (Y) ambazo zinasafiri haraka sana lakini zinaishi kwa muda mfupi. Hii inamaanisha kwa wanandoa wanaofanya tendo la ndoa siku mbili mpaka tatu kabla ya siku yai linapevuka ndani ya mwili wa mwanamke, wanaweza kuongeza nafasi ya kupata mtoto wa kike. Hii ni kwasababu mbegu za kiume zenye jinsia ya kike zinaweza kuishi mda mrefu hadi kipindi yai linapevuka, siku chache baadae zitakuwa bado zinaishi ndani ya mirija ya uzazi.

Lakini kama unataka kupata ujauzito wa mtoto wa kiume, wanandoa wanashuriwa kufanya tendo la ndoa siku moja kabla ya “ovulation” au siku yai linapevuka kujishindia nafasi ya mwanamke kubeba ujauzito wa mtoto wa kiume, kwasababu mbegu hizi zina kasi zaidi hivyo ni rahisi kulifikia yai haraka zaidi. Utafiti unaonyesha njia hii inaweza kuongeza nafasi ya kupata mtoto wa kike kwa asilimia 75, ijapokuwa hakuna utafiti wa kisayansi unaothi itisha iwapo njia hii inafanya au haifanyi kazi.

Matumizi ya njia ya “Whelan”

Njia hii ilianzishwa na Elizabeth Whelan. Njia hii inafanana na “shettles” kwani zote mbili zinaamini muda ni kitu muhimu katika kutafuta mtoto wa jinsia fulani. Nadharia inayotumika hapa inashauri ikiwa unataka kupata mtoto wa kike fanya tendo la ndoa siku 2 au tatu kabla ya yai kupevuka au siku ya ovulation kabisa. Wazo linatumika hapa kuunga mkono nadharia hii ni kwamba mbegu zenye kubeba jinsia ya kike na kiume zinafanya kazi tofauti katika kipindi tofauti ndani ya mzunguko wa hedhi wa mwanamke. Mbegu za kiume zenye kromosomu X zinaweza kurutubisha yai zaidi katika kipindi hichi cha mzunguko. Hivyo basi ikiwa utakutana kimwili na mwenza wako siku chache kabla ya “ovulation” au siku ya “ovulation” mbegu hizi zina nafasi kubwa ya kuishi. Kulingana na mvumbuzi wa nadharia hii- Elizabeth, kiwango cha kufanikiwa kupata mtoto wa kike kwa kutumia njia hii ni asilimia 57.

Njia hii ya Whelan inategemea wazo la kwamba mabadiliko ya dutu za kemikali ndani ya mwili wa mwanamke katika kipindi fulani ndani ya mzunguko wake yanafanya mbegu zilizobeba jinsia ya kiume “Y”kurutubisha yai, na wakati mwingine dutu za kikemikali kuruhusu mbegu zilizobeba jinsia ya kike “X” kurutubisha yai. Hivyo basi, ikiwa unatamani kupata mtoto wa kiume, dhana inasema, wanandoa wajitahidi kukutana kimwili siku nne mpaka sita kabla ya ovulation. Mbali na kuwa na rekodi za kuonyesha njia hii inafanya kazi, wakosoaji wanasema kufanya tendo la ndoa siku nne mpaka sita kabla ya yai kupevuka ni mbali sana na mara nyingi mbegu zilizobeba jinsia ya kiume haziishi mda mrefu.

Mikao wakati wa kujamiana

Zipo dhana nyingi kuhusu aina fulani ya mikao itakusaidia kupata mtoto wa kike au kiume, lakini ijulikane kwamba hakuna ushahidi wa kisayansi unaoonyesha hivyo, lakini pia hakuna madhara ikiwa wewe na mwenza wako mkajaribu. Mikao inayoruhusu uume kupenya kwa kina ndani ya uke (deep penetration),itasaidia kupata mtoto wa kiume wakati mikao ile isiyoruhusu upenyo wa kina inasaidia kupata ujauzito wa mtoto wa kike (shallow penetration). Kukusaidia kujua zaidi kuhusu mikao hii, soma makala yetu ya “mikao mizuri ya kujamiana ili kupata ujauzito haraka”.

Kufika kileleni “Orgasm”

Wataalamu wa mambo ya uchaguzi wa jinsia wanashauri ili kupata ujauzito wa mtoto wa kike mwanamke anatakiwa asifike kileleni. Mwanamke akifika kileleni anatoa alkali ambayo inasaidia mbegu zilizbeba jinsia ya kiume kuishi zaidi kwa kutengeneza mazingira yasiyohatarishi. Bila alkali hii inayotolewa pindi mwanamke amefika kileleni, mbegu zilizobeba jinsia ya kiume hushindwa kuishi na zina nafasi ndogo ya kufika kwenye yai lililotolewa na ovari tayari kwa kurutubishwa. Mwanamke akifika kileleni inaongeza nafasi ya kupata mtoto wa kiume.

Vidokezo vinginevyo ikiwa unajaribu kupata mtoto wa kike ni pamoja na:

  • Kutana na mwenza wako kimwili mara kwa mara
  • Punguza chumvi katika milo yako
  • Kula vyakula vyenye asidi nyingi (machungwa, machenza,n.k)na epuka vyakula vyenye alkali kama vile tango, tofaa, parachichi na almond. Mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kiume haziwezi kuishi katika mazingira yenye aside, hivyo kuongeza wingi wa aside mwili kupitia chakula kunasaidia kubadilisha kiwango cha Ph ya uke wako. Vilevile ikiwa mnatafuta mtoto wa kiume ulaji wa vyakula vyenye alkali ya kutosha utasaidia kuishi vizuri kwa mbegu zilizobeba jinsia ya kiiume.

Je, Vyakula Gani Vitaongeza Nafasi ya Kupata Mtoto wa Kike?

Vyakula vinavyofikiriwa kuongeza nafasi ya kupata mtoto wa kike ni pamoja na:

  • Maharagwe
  • Mboga za majani zenye kijani kilichokolea
  • Almond
  • Vyakula vya baharini hasa dagaa
  • Bidhaa za maziwa kama vile jibini, maziwa na mtindi
  • Bamia
  • Matunda jamii ya machungwa
  • Mayai
  • Karanga ya kusaga
  • Korosho
  • Mbegu kama mbegu za maboga na chia
  • Spinachi
  • Shayiri
  • Apple
  • Matunda kama strawberi,zabibu

Je, Vyakula Gani Vitaongeza Nafasi ya Kupata mtoto wa Kiume?

Vyakula vinavyofikiriwa kuongeza nafasi ya kupata mtoto wa kiume ni pamoja na:

  • Vyakula vyenye potasiamu ya kutosha kama vile ndizi, parachichi,uyoga,apple,almond, samaki aina ya salmon
  • Vyakula vyenye alkali ya kutosha kama vile machungwa, machenza,
  • Matunda freshi na mbogamboga
  • Nafaka ambazo hazijakobolewa
  • Epuka bidhaa za maziwa

Kumbuka

Kwa kadri unavyotamani kupata mtoto wa kike au kiume, ukweli ni kwamba hakuna njia inayoweza kuahidi matokeo unayotaka. Na ukweli ni kwamba, hakuna madhara katika kujaribu njia hizi – lakini utafiti zaidi unahitajika ili kujua ufanisi wa mapendekezo haya. Bila kujali kama utapata mtoto wa kike au kiume, jambo muhimu ni kuwa na ujauzito salama na kujifungua mtoto mwenye afya.

IMEPITIWA: APRILI 2021

Changamoto za Kupata Ujauzito kwa Wanawake Wenye Umri Zaidi ya Miaka 35

Moja ya sababu inayoleta matatizo ya kuzaa pale umri unapokua mkubwa ni kupevushwa yai mara chache kuliko kawaida. Kadiri wanawake wanapoendelea kukua mizunguko yao ya hedhi inaanza kubadilika na mayai kushindwa kupevushwa kwa wakati. Idadi ya mayai na ubora wa mayai unapungua, mwanamke anapofika umri kati ya miaka 30 mpaka 40. Utafiti unaonyesha ubora wa mayai unaweza kuongezwa ihali idadi yake haiwezi kuongezeka. Virutubisho vya “myo-inositol”, asidi ya foliki na “melatonin” vimeonyesha kuongeza ubora wa mayai na kazi za mfuko wa mayai.

Sababu nyingine zinazofanya kupata ujauzito baada ya miaka 35 kuwa vigumu ni pamoja na:

  • Maambukizi au upasuaji uliosababisha kovu kwenye tishu maeneo yanayozunguka mfuko wa mimba,mirija ya falopiani au mlango wa kizazi cha mwanamke.
  • Ugonjwa wa “endometriosis”.
  • Uvimbe katika mfuko wa uzazi.
  • Upungufu wa uteute ndani ya mlango wa kizazi.
  • Magonjwa ya kudumu/sugu kama shinikizo la damu au kisukari.

Kuharibika mimba pia ni tatizo kubwa kwa wanawake wenye umri zaidi ya miaka 35. Hii inasababishwa na ongezeko la mabadiliko ya jenetiki za uumbaji. Wanawake wenye umri kati ya miaka 35-45 wana nafasi kati ya asilimia 20-35 ya mimba kuharibika

Ni nini nifanye niongeze nafasi ya kuzaa baada ya umri wa miaka 35?

Kujaribu kujifungua baada ya miaka 35 linaweza kuwa jambo la kuelemea, lakini kuna mambo mengi ya kufanya kukusaidia kushika ujauzito haraka.Yafuatayo ni mambo ya kukumbuka:

  • Andaa ratiba ya kuonana na mtaalamu wa uzazi – wewe pamoja na mshauri wako wa afya mnaweza kupitia historia ya matibabu yako, matibabu ya sasa na maisha yako kwa ujumla. Kwa kufanya hivi, kunasaidia kuyagundua matitizo na wasiwasi wowote hasa unapojiandaa kupata ujauzito baada ya miaka 35.
  • Wanawake wenye umri mkubwa wanachukua mda kupata ujauzito – kuwa na imani pale unapochelewa kupata ujauzito, kumbuka wastani wa namba ya kupata ujauzito kwa wanandoa walio na umri zaidi ya mika 35 ni 1-2 kwa mwaka.
  • Mwanamke aliye na afya kimwili,kiakili na kihisia anaweza kupata ujauzito – pombe,sigara na matumizi ya kahawa(vinywaji vyenye kafeni) zinaweza kupunguza nafasi ya wewe kupata ujauzito. Pia kuwa na uzito mdogo au mkubwa sana inaweza kuingilia ufanyaji kazi wa homoni.
  • Angalia ishara za mwili wako zitakazo kusaidia kujua wakati gani ni wa kufanya ngono ili kupata ujauzito – rekodi jotoridi la mwili na majimaji ukeni ili kujua muda muafaka wa kufanya ngono. Ishara hizi zitakusaidia kujua ni wakati gani yai linapevushwa ndani ya mwili wako na kama yai lako linapevushwa kwa wakati.
  • Mtembele mshauri wako wa afya kama hujafanikiwa kupata ujauzito baada ya miezi sita ya kufanya ngono – Kutana na mshauri wako wa afya kujadili uwezekano wa kupima uwezo wako wa kupata ujauzito. Kwa wakati huu unaweza kumtembelea mtaalamu wa maswala ya uzazi.

Tumia kirutubisho chenye myo-inositol (virutubisho vinavyotumika kutibu watu wenye uvimbe kwenye mfuko wa mayai) kukusaidia kuboresha mayai yako.

Vitu vya Kufanya Katika Maisha Yako Kabla ya Kujaribu Kupata Ujauzito

Haya ni mambo ya muhimu ya kuzingtia kabla kujaribu kupata ujauzito.

Acha maadili mabaya.

Uvutaji wa sigara na unywaji wa pombe wa kupitiliza vyote uweza kusababisha kuharibika kwa ujauzito na matatizo ya kiafya kwa mwanao atakapozaliwa. Cha msingi kujua ni muhimu kumtunza mtoto vizuri na kuachana na vitu hivi,ikiwemo pia matumizi ya kahawa kupitiliza. 

Badilisha ulaji wako kuwa bora.

Kuanzia muda unapata ujauzito ukuaji wa mwanao unahitaji ulaji wa chakula bora kuweza ili kumtunza vyema mtoto wako, hivyo ili mwili wako uweze kujenga lishe bora kwa ukuaji wa mtoto ni jambo la busara kula lishe bora.

Kuwa na uzito uliozidi au uliopunguwa unaweza kufanya uwe na wakati mgumu kuweza kupata mtoto ambayo pia inaweza kuleta matatizo ya kiafya kwako na kwa mtoto. Kuzingatia lishe bora unaweza kuwa na BMI nzuri kwa ajili yako na mtoto. Unatakiwa pia uanze kutumia foliki asidi (mcg 400) kila siku kabla hujapata ujauzito.

Anza kufanya mazoezi mara kwa mara

Ni muhimu ukianza kufanya mazoezi mara kwa mara ambayo yatakupa nguvu zaidi, kuwa imara kutakusaidia kupata ujauzito wenye nguvu. Na pia utakupa nafasi ya kujifungua njia ya kawaida. Mazoezi ni njia ya muhimu kupata uzito bora.

Pumzika

Mazoezi mengi yanaweza yasiwe mazuri sana kwa afya ya uzazi, kupumzika sana kunaweza kukupa nafasi nzuri ya kujifungua na hata kupata ujauzito.

Kama unaweza kujitoa japo lisaa limoja kila siku kila wiki kuondoa mawazo kichwani na shinikizo la damu. Unaweza pia kufanya yoga. Hakikisha unajiandaa kwa kuanza  kuweka  akiba ya hela sasa.

Angalia uchumi wako

Kuwa na mtoto ni gharama! Tambua ni namna gani na kiasi gani gharama ya mtoto itakuathiri katika wiki ya kwanza na miezi ya kwanza. Hakikisha umejiandaa kwa kuanza kuweka akiba sasa.

Zungumza maswala ya uzazi na mwenzi wako.

Kuwa mzazi ni jambo zuri na ni gumu pia. Wewe na mwenza wako lazima mjiandae kwa ukweli kwamba maisha yenu yatabadilika sana. Zungumzeni kuhusu woga wenu na ndugu na marafiki. Kama utaona tatizo popote kati yako na mwenza wako na ni gumu kutatua, jaribuni kuwa na msululishi. Ni vyema kufanya mambo yakawa mazuri sasa, wakati kichanga kikiwa njiani. Mwisho usisahau kuongelea mambo mazuri pia,nini kinakufurahisha na kwa kiwango gani malengo yako yamefanikiwa.

Vipimo na Tafiti Muhimu Kufanya Kabla ya Kupata Ujauzito

Vipimo na tafiti muhimu kufanya kabla ya kupata ujauzito

Ikiwa umeamua kufanya vipimo vya awali kabla ya kupata ujauzito, mtaalamu wako wa afya au nesi anaweza kukuliza kuhusu:

  • Kazi yako-atakuuliza kama kazi yako inahusisha kufanya kazi na vitu hatari
  • Kama una tatizo na siku zako za hedhi
  • Hali yako ya afya na maisha kiujumla
  • Mazoezi unayofanya na kiasi gani
  • Unajisikiaje-kihisia (emotional wellbeing)
  • Utaratibu wako wa kula

Daktari wako atapenda kujua hali yoyote ya kiafya ulionayo kama:

  • Kisukari
  • Pumu
  • Shinikizo la damu
  • Kifafa
  • Matizo ya tezi
  • Matatizo ya moyo
  • Magonjwa ya akili

Mambo mengine yakujadili katika vipimo hivi vya awali kabla ya kupata ujauzito ni kama:

  • Kama katika familia yenu kuna magonjwa ya kurithi. Mueleze mshauri wako wa afya kama kuna historia ya magonjwa ya kurithi katika familia yenu kama selimundu, magonjwa ya mfumo wa upumuaji(uvimbe wa viriba hewa) au anemia.
  • Matumizi ya uzazi wa mpango. Mara nyingi, njia za uzazi wa mpango ulizotumia haziwezi kuathiri mda gani umekaa bila kupata ujauzito. Lakini kama ulikua unatumia sindano, inaweza kuchukua mpaka mwaka mmoja baada ya sindano yako ya mwisho, taratibu za uzazi wako kurudi hali ya awali.
  • Daktari wako anaweza kuuliza kuhusu mimba ulizotoa, zilizoharibika au kutungwa nje ya mji wa uzazi(ectopic pregnancy), kuongelea matukio haya inaweza kurudisha huzuni, hivyo ni vizuri kumwambia daktari wako ili aweze kukupa ushauri na huduma nzuri sasa.

Je, nifanye vipimo na matibabu kabla ya kujaribu kupata mtoto?

Ndio, ni muhimu kufanya vipimo, ila inategemea na hali yako na afya kwa ujumla. Muulize mshauri wako wa afya au muuguzi kama unahitaji kufanya vipimo kabla ya kupata ujauzito. Uchunguzi wa kawaida na vipimo kabla ya ujauzito ni pamoja na:

Vipimo vya magonjwa ya zinaa:

Kama uliwahi kufanya ngono isio salama, ni vema kufanya uchunguzi wa magonjwa ya kuambukizwa ya ngono, hatakama hakuna dalili. Ni vema kufanyiwa vipimo vya:

  • Homa ya ini
  • Klamidia
  • Kaswende
  • Virusi vya Ukimwi (HIV) . Kufanya matibabu ya magonjwa ya ngono mapema kabla ya kupata mimba kunaongeza nafasi ya kuwa na mafanikio kwenye ujauzito.

Vipimo vya kizazi:

 Ikiwa unatoka kufanya uchunguzi wa kizazi fanya mwaka mmoja kabla ya kujaribu kupata ujauzito. Hii ni kwa sababu uchunguzi wa kizazi haufanyiki wakati wa ujauzito, kwani mabadiliko ya asili ya kizazi chako hufanya matokeo kuwa magumu kutafsiri.

Vipimo vya damu:

Ikiwa unafanya vipimo vya awali kabla ya ujauzito, na mshauri wako wa afya au muuguzi wako akawa na wasiwasi una anemia, atakushauri ufanye vipimo hivi. Hii ni kwasababu wanawake wenye anemia mara nyingi wanahitaji kutumia madini ya chuma ya ziada kipindi cha ujauzito.

Kulingana na asili ya kabila na historia yako ya matibabu, kuna uhitaji wa kufanya vipimo vya magonjwa ya kurithi kama siko seli na anemia. Vipimo hivi vitakupatia uhakika na ufahamu wa kujua ni kiasi gani utamrithisha mwanao hali hii ya kiafya.

Ikiwa hauna uhakika kama umepatiwa chanjo ya rubella, unaweza kufanyiwa vipimo vya damu kuangalia.

Je, nipate chanjo kabla ya kujaribu kupata mtoto?

Maambukizi mengi yanaweza sababisha uharibifu wa ujauzito au kasoro baada ya kuzaliwa, hakikisha unapata chanjo kwa mda. Kama unahitaji chanjo ya magonjwa ya virusi kama rubella, inabidi kusubiri mwezi mmoja kabla ya kujaribu kupata mtoto. Chukua tahadhari, kwani inasadikika mwili wako unahitaji muda wa kuangamiza kirusi kabla ya kubeba mimba.

Kama uko katika hatari za ugonjwa wa homa ya ini, unaweza kuamua kupata chanjo dhidi ya ugonjwa huu. Hivyo basi kama hii ni chanjo pekee ulionayo, unaweza kuanza kujaribu kupata mtoto mara moja.

Mkunga wako atatumia taarifa uliyompatia kuamua kama unahitaji huduma zaidi kutoka kwa mtaalamu wa afya ya uzazi au vinginevyo.

Pia atakushauri:

  • Kufanya mazoezi wakati wa ujauzito hasa mazoezi ya sakafu ya nyonga
  • Kutumia virutubisho kama foliki asidi na vitamin D
  • Kula kwa afya

 

Vidokezo 9 Kukusaidia Kupata Ujauzito kwa Haraka

Vidokezo 9 kukusaidia kupata ujauzito kwa haraka

Unajaribu kupata ujauzito? Mabadiliko rahisi ya maisha ya kila siku yanaweza kukusaidia kuongeza nafasi ya kupata ujauzito. Tazama vidokezo hivi:

Hatua ya kwanza: Acha sigara

Uvutaji wa sigara unajulikana kupunguza nafasi ya kupata ujauzito kwa wanawake na wanaume. Ni hatari pia kwa mtoto kama bado unavuta sigara na una ujauzito.

Hatua ya pili: Fanya mazoezi pamoja

Kuwa imara kimwili ni njia kubwa ya kuongeza nafasi ya kupata ujauzito. Kama hujazoea kufanya mazoezi, anza sasa. Kwa mfano, unaweza kushuka kituo kimoja kabla ya nyumbani ili upate kutembea zaidi au kutumia ngazi badala ya lifti. Unaweza kujiunga na darasa la kucheza au kukimbia mchakamchaka pamoja.

Hatua ya tatu: Kula chakula chenye afya

Chakula na uzazi vinahusiana. Chakula cha pamoja chenye mlo kamili, kinaweza kuongeza nafasi ya kupata ujauzito. Jaribu pia kutafuta ni vyakula vipi vizuri kwa wanaume na wanawake wanapojaribu kutafuta mtoto.

Hatua ya nne: Pumzika!

Kujaribu kupata ujauzito kunaweza kuchosha. Kwa bahati mbaya, kuwa na mawazo sana inaweza kufanya ugumu kupata ujauzito, hivyo jaribuni kuchukulia mambo kiurahisi. Jipatieni mda wa kupumzika kwa kufanya masaji, mazoezi ya kupumua kwa kina au kufurahia milo ya usiku pamoja. Chochote kinachoweza kuwafanya mpumzike na kuwa katika hali ya utulivu.

Hatua ya tano: Acha pombe

Pombe inaweza mdhuru mtoto kama unakunywa sana baada ya kupata ujauzito,hasa wiki za kwanza kabla ya kugundua una ujazito. Kunywa kwa kupitiliza kunaweza kupunguza nafasi ya kumpa mwanmke ujauzito kwa wanaume. Hivyo, ni vyema wewe na mwenzi wako kuepuka pombe, au kupunguza kabisa, mara mnapopanga kutafuta mtoto.

Hatua ya sita: Mwanaume kuepuka korodani kuwa katika hali ya joto sana.

Wakati korodani zikipata joto sana, mbegu za kiume zinateseka. Kukaa mda mrefu kutumia laptop kwenye mapaja, au kufanya kazi katika mazingira yenye joto inaweza kuleta madhara katika utengenezaji wa mbegu za kiume. Inashauriwa, kuepuka kuvaa nguo za ndani (boxer) zenye kubana, ingawa hakuna ushahidi mwingi kwa hili. Ikiwa una matumaini ya kuwa baba ni wakati mzuri wa kuacha kutumia laptop kwa kuweka kwenye mapaja na kuvaa nguo zenye kukupa uhuru.

Hatua ya saba: Chukua likizo pamoja

Mapumziko au wikiendi ndefu pamoja inaweza kuwasaidia kupunguza msongo wa mawazo, na kufurahia mapumziko pamoja. Kiukweli, baadhi ya wazazi wameapa mapumziko ya pamoja yenye nia ya kutafuta mtoto (conceptionmoon) ni njia kuu ya kupata mimba.

Hatua ya nane: Fufua nuru katika mapenzi

Kama imeshindikana kuenda mapumziko,au kupata likizo, jaribu njia nyingine za kufufua mapenzi. Baadhi ya wanandoa wengi wanahisi wanafanya mapenzi kujaribu kupata ujauzito. Kama hili ni jambo linalokukumba, jaribu kurudisha mwanga katika mapenzi yenu.

Hatua ya tisa: Fanya mapenzi (kujamiana) mara kwa mara

Kujamiana ni muhimu sana! Hata kama unaja lini yai litapevushwa, kufanya mapenzi mara mbili hata tatu itakupa nafasi nzuri ya kupata ujauzito.

Mikao Mizuri ya Kujamiana Ili Kupata Ujauzito Haraka

Je, kuna ukweli juu ya maneno yanayosambaa kwamba mikao inayofanyika wakati wa kufanya ngono inaweza kufanya urahisi wa kupata ujauzito? Tukumbuke jambo moja kwamba hakuna ukweli wowote unaothibitisha baadhi ya mikao ya ngono ni bora zaidi ukiwa unatafuta mtoto? Lakini bado kuna wanawake wengi kutoka pande nyingi za duniani wanaodai kuwa baadhi ya mikao inasaidia kupata ujauzito haraka lakini pia kusaidia kupata ujauzito wa jinsia fulani.

Mkao wa kifo cha mende kwa ajili ya kupata mtoto (Missionary style):

Ni ukweli kwamba watoto wengi wanakuja duniani kupitia mkao huu, mkao wa kifo cha mende ni mkao mzuri na usiochosha wa kutengeneza mtoto. Mwenza wako anakuwa juu na wewe ukiwa umelala chini kwa mgongo, mbegu za kiume zinapata njia nzuri kwenda kwenye mfuko wa uzazi kwa ajili ya kurutubishwa. Watu wengi wanakiri mkao huu ni muafaka kama unatafuta mtoto wa kike, mkao huu unazuia uume kupenya sana hivyo kuzipa mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kike (female sperms) nafasi zaidi katika kurutubisha yai. Hii ni kwasababu mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kike zinasafiri polepole zaidi kulingana na mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kiume. Kuzuia upenyeaji wa uume itasababisha mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kiume kuchukua mda mrefu kufika kwenye yai la mwanamke kwaajili ya kurutubishwa, hali hii inaruhusu mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kike kusafiri haraka na kulifikia yai.

Mkao wa mbwa (Doggy-style):

Kuna uhakika ya kuwa mwenza wako atakubaliana kuwa mkao wa mbwa ni mkao bora zaidi. Lakini wasichojua ni kwamba ni mkao bora pia kupata ujauzito kiurahisi. Mkao huu wa unakusaidia kupata ujauzito kwasababu uume unakwenda mbali zaidi. Pia unafungua mfuko wa uzazi kuliko mikao yote na kufanya mbegu za kiume kupita na kupenya kwa urahisi ndani ya mayai. Mkao huu unaruhusu upenyaji wa uume wa mwenza wako ndani zaidi na kusababisha mbegu za kiume kumwagwa karibu na mlango wa kizazi. Hali hii inasaidia mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kiume kusafiri haraka kwasababu ya umbali mfupi kuelekea kwenye yai kwaajili ya urutubishwaji.

Mkao wa “Glowing Triangle”:

Huu ni mkao unaofanana na mkao wa kifo cha mwende. Mwanamke anakuwa umelala kwa mgongo na mwenza wako juu yako. Tofauti iliyopo hapa ni kuwa mwanamme anakuwa amesimama vidole vya miguu na magoti yake hayagusi chini. Kwa kunyanyua kiuno chako unaweza kumbana mwenza wako.  Mkao huu unasababisha uume kufika mbali zaidi na hivyo kuchangia kupata ujauzito kwa urahisi.

Mkao wa “Anvil”:

Huu ni mwendelezo wa mkao wa kifo cha mende (missionary). Katika mkao huu mwanaume anakuwa juu yako lakini wewe unanyanyua miguu juu ya kichwa chako kabla hajaingiza uume ndani ya uke wako. Ni njia nzuri ya uume kufika mbali na inasaidia kugusa “G spot”, ambapo husaidia kutungisha mimba. Mkao huu pia ni bora kwa ajili ya kutungisha mimba kwa haraka.

Mkao wa “Magic Mountain”:

Huu ni mkao bora na unasaidia kutungisha mimba kwa urahisi.Tofauti na mkao huu ya ile ya “doggy-style” ni kwamba hapa mwenza wako anakuinamia kiasi kwamba mgongo wako unakuwa kifuani kwake unaweza kuweka mito ili kupata usawa.  Mkao huu ni mzuri ambao husababisha mbegu kusafiri kwa haraka, na pia hukufanya kufika kileleni kwa haraka.

Mkao wa “Spooning”:

Mkao huu ni mkao mzuri kwa ajili ya kutengeneza mtoto na mkao mzuri wa kimapenzi. Katika mkao huu unalala upande wako na mwenza wako anakukumbatia kwa nyuma. Mkao huu unakuhakikishia kuwa uke unakuwa katika nyuzi tisini. Mkao huu unazuia uume kupenya sana,kwasababu miguu yako inazuia mwenza wako kupenya zaidi ndani ya uke. Mkao huu unaruhusu mbegu za kiume kumwagwa karibu na uke, ili mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kiume zisifike kwenye yai haraka na kuruhusu mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kike kusafiri salama kwenye yai.

Mkao wa “the Splitting Bamboo”:

Ukiwa unaongelea mikao ya kimapenzi kwa ajili ya kusaidia kupata ujauzito mapema mkao huu unahusika sana. Mkao huu ni moja kati ya mikao mashuhuri katika mikao ya Kamasutra. Katika mkao huu unatakiwa unyooshe mguu wako mmoja juu kupitia kifuani kwa mwenza wako mpaka mabegani. Yeye ataushika mguu wako kwa ajili kupata stamina. Ukiachilia kugusa “G spot”, mkao huu una kuhakikishia uume kufika ndani zaidi na kukupa uhakika zaidi wa kupata ujauzito (mtoto wa kiume).

Mkao wa “The Reverse Cowgirl”:

Mkao mzuri wa kupata mimba na mwanamke kuwa juu! Mkao mzuri kwa wanandoa wenye uthubutu! Katika mkao huu mwenzi wako analala kwa mgongo, na wewe unamkalia ukiangalia miguu yake. Mwanamke akiwa juu,ni mkao unaopendekezwa unapotaka kujifungua mtoto wa kiume. Kitu muhimu cha kukumbuka ni kwamba mkao huu mwanamke anatakiwa adhibiti upenyaji wa uume wa mwenza wake. Ikiwa unataka kujifungua mtoto wa kike, hakikisha uume wa mwenza wako usipenye sana, pengine na hapo utaongeza nafasi ya kujifungua mtoto wa kiume.

Mkao wa “the Sphinx”:

Mkao huu,mwanamke analala na tumbo, uzito wake ukibebwa na mikono yake. Mguu mmoja unakunjwa na mwingine unanyooka nyuma yako. Mwenzi wako atakubana kwa nyuma na mikono yake ikishika juu kidogo ya kiuno. Mkao huu ni mzuri kuruhusu uume wa mwenza wako kuingia ndani zaidi na kusaidia kupata ujauzito mapema.pia ni mkao mzuri wa kupata ujauzito wa mtoto wa kiume kwasababu uume wa mwenza wako unapenya zaidi ndani.

Mkao wa “The Union Of The Oyster”

Wakati unataka kushika mimba, katika kitendo cha kufanya mapenzi kinaweza kukufanya uchoke. Ndio maana twashauri kufanya kwa style tofauti tofauti. Huu ni mkao utakaokufanya uone maisha ya mapenzi kuwa mazuri sana. Lakini pia itakufanya wewe uweze kushika mimba. Katika mkao huu utalala chini kwa mgongo wako wakati miguu yako ukiivuta kuja kichwani wakati huo mwenza wako atakuwa ameinuka  huku akiwa ameshikilia chini na kuendelea na tendo.

Mkao wa “The Padlock”

Huu ni mkao mwingine ndugu zangu, Mkao huu unakutaka ukae pembezoni mwa kiti au samani iliyojuu kujishika kwa mikono yako kwa nyuma. Mwenza wako atahitaji kusimama mbele yako na wewe kuzungusha miguu yako kumbana. Huu sio mkao wa wapenzi walio na uthubutu ila ni mkao mzuri unaoruhusu kupata ujauzito wa mtoto wa kiume- mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kiume kusafiri haraka kurutubisha yai, kwasababu ya upenyaji wa uume uliorahisisha umwagaji wa mbegu hizi karibu kabisa na mlango wa uzazi wa mwanamke.

Kumbuka

  • Inashauriwa mwanamke asifike kileleni akiwa anajamiana kama anataka kupata mtoto wa kike. Hii ni kwasababu kila mwanamke anapofikia kileleni, uke wake unakua na alkali zaidi,amabyo ina faida sana kwa mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kiume. Mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kike zinastawi zaidi katika mazingira yenye asidi. Hili ni jambo la muhimu kukumbuka wakati wa kutafuta mtoto wa jinsia fulani.
  • Kila mkao unaoruhusu uume kupenya zaidi ndani ya mlango wa uzazi wa mwanamke, unachangia mwanamke kupata ujauzito wa mtoto wa kiume.
  • Mikao kama “doggy-style”, “padlock”, “missionary”, “spooning” ni mizuri kama ungependa kupata ujauzito wa mapacha.

Mambo ya Kuzingatia Kiafya Kabla ya Kupata Ujauzito

Haya ni mambo ya kuzingatia ukiandaaa mwili wako kiafya kabla ya ujauzito.

Uzazi wa mpango

Kama ulikuwa umechoma sindano ya uzazi wa mpango, inaweza kuchukuwa wiki 12 kwa homoni zile kuondoka mwilini. Halafu miezi mitatu au hata mwaka kwa uwezo wa kupata ujauzito, na kama ulikuwa ukitumia vidonge inaweza kuchukua mpaka miezi sita kwa uwezo wa mzunguko wako kurudia hali ya kawaida.

Hatahivyo kwa baadhi ya nyakati kama ulikuwa ukitumia vidonge vya uzazi wa mpango havita athiri muda wa kupata ujauzito, ongea na mkunga wako kwa maelezo zaidi.

Historia ya matibabu

Hakikisha mkunga wako anajua historia ya matibabu yako hapo nyuma. Kama inawezekana mwambie kuhusu matatizo yeyote ya kiafya ulionayo na yaliyopo ndani ya familia ikiwemo kama ndugu yeyote wa kike alikuwa na matatizo ya ujauzito. Mkunga wako atakujuza juu ya tatizo lolote utakalo kumbana nalo

Ukaguzi wa mlango wa uzazi

Inajulikana pia kama “cervical smere” kipimo hiki sio cha muhimu wakati wa ujauzito ndio maana hufanyika wakati huu kabla ya ujauzito Kama unatakiwa ufanye kipimo hichi mwakani au zaidi, muulize mkunga wako kama unatakiwa uanze kukipata kabla hujaanza kutafuta mtoto.

Kipimo cha damu na mkojo.

Kipimo hichi kitaangalia kila kitu, ikijumuisha kisukari na anemia, na maambukizi mengine kama yapo. Kipimo hiki hakitatolewa kila mara hivyo ni bora kuongea na mkunga wako.

Kujua tatizo lako mapema ni vyema kwasababu itamsaidia mkunga wako kujua nini kifanyike na kukusaidia vizuri, kwa mfano kama una kisukari  mtoto wako yupo katika hatari ya kupata madhahara mbalimbali, kwahiyo ni vyema kuwa na uangalizi wa karibu kuweza kuangalia kwa kariibu afya yako, ili kuweza kupunguza hatari kwa mwanao.

Jaribu kujua afya yako ya uzazi katika kliniki  na hakikisha unapima maambukizi kama vile UTI, maambukizi ya magonjwa ya ngono kama ulijamiiana bila kutumia kinga.

Pima shinikizo la damu

Shinikizo la damu la kupanda wakati wa ujauzito ni jambo la kawaida, haswa kama una ujauzito mkubwa. Mara nyingi mkunga wako ataangalia atakufanyia kipimo hichi  kila mara ukiwa mjamzito.

Hata hivyo kama tayari ulikuwa na tatizo la shinikizo la damu ni vyema kuchukua kipimo hiki kabla hujapata ujauzito. Hii itawapa nafasi mkunga wako na daktari wako kujua namna gani watakusaidia utakapokuwa mjamzito.

Uzito wenye afya

Kuwa na uzito mkubwa na uzito duni unaweza kuzuia uwezo wako wa kupata ujauzito, au pia unaweza kusababisha matatizo wakati wa ujauzito kwako na kwa mtoto, kwa kawaida lazima uwe na BMI ya 19-25

Kama maisha yako ni magumu  na hakuna msaada, mkunga wako atakua tayari kukupa ushauri, kama BMI yako ni kubwa au ndogo  anaweza akakuelekeza vyakula vya kula ili kupata uzito unaotakiwa kabla ya kupata ujauzito.

Chanjo

Hakikisha kwamba upo kwa wakati katika kupata chanjo kwani huweza kumsaidia mtoto pamoja na wewe. Kuna baadhi ya chanjo ni bora uzipate mapema kabla ya kujapata ujauzito.

Acha kuvuta sigara.

Uvutaji wa sigara unaweza kuleta matatizo kwa mtoto unaongeza pia nafasi ya mtoto kupata matatizo kama mimba kuharibika, na mtoto kuzaliwa akiwa mfu. Kuacha sigara ni ngumu kwa hiyo itakuwa rahisi kama utapata msaada. Muulize mkunga wako kwa msaada zaidi.

Tiba.

Kama unatumia dawa ya aina yoyote, ongea na mkunga wako kama utaendelea kutumia dawa au la? Au kama unatakiwa kubadilisha, lakini wakati mwingine daktari anaweza kukupa dawa ambayo ni salama zaidi wakati wa ujauzito.

Wakati unaanza kujaribu kupata ujauzito itabidi uanze kuachana na dawa za kununua dirishani kama dawa za kutuliza maumivu ambazo sio salama katika ujauzito wako.

Kipimo cha vina-saba (genetic)

Kama una tatizo la vinasaba kama vile cystic fibrosis, au ugonjwa wa kuzaliwa nao kama vile upungufu wa seli nyekundu za damu kwenye damu, unatakiwa ufanye kipimo hichi. Mara nyingi unaweza kupatiwa kipimo ikiwa kuna tatizo ndani ya familia.

Tiba lishe

Mapema uwezavyo anza kutumia tiba lishe ambayo ina (mcg 400) za acidi ya folic kila siku. Endelea kutumia mpaka ukiwa wiki ya 12 ya ujauzito. Unaweza kutumia asidi ya folic kama sehemu ya vitamin muhimu kama vile vitamin A ambayo sio nzuri kwa mtoto kama wewe tayari ni mjamzito.

Kupevuka mayai ya uzazi wa mwanamke (ovulation)

Kupevuka kwa yai ni nini?

Ovulation (kupevuka kwa mayai ya uzazi wa mwanamke) ni pale yai moja au zaidi yanaachiwa kutoka kwenye moja ya ovari (mifuko ya mayai) ya mwanamke. Kila mwezi, kati ya mayai 15 hadi 20 yanakua ndani ya mfuko wa mayai ya mwanamke. Yai lililokomaa zaidi hutolewa na kusukumwa kwenye mirija yako ya uzazi (fallopian tubes) inayounganisha mfuko wa mayai na uterasi. Mifuko ya mayai haipokezani kutoa yai lililokomaa kila mwezi,hali hii inatokea bila mpangilio maalumu.

Haijalishi kama yai limerutubishwa au halijarutubishwa, litasafirishwa kwenye mirija ya uzazi kisha kwenye uterasi. Kama yai limerutubishwa na mbegu linapandikizwa ndani ya ukuta wa uterasi ambao umeandaliwa na homoni husika kwaajili yake, huu ndio mwanzo wa ujauzito. Ikiwa yai halijarutubishwa basi ukuta ulioandaliwa ndani ya uterasi hutolewa nje ya mwili pamoja na yai lisilorutubishwa wakati wa hedhi.

Chanzo cha kupevuka kwa mayai ya uzazi (ovulation) wa mwanamke ni nini?

Homoni ya LH (luteinizing hormone) inayotolewa na tezi ya pituitari inaanza kuongezeka ndani ya mwili wa mwanamke pindi anapokaribia “ovulation”. Homoni ya FSH (follicle-stimulating hormone) inahusika katika kuhakikisha yai linakomaa haraka na kutolewa na ovari. Homoni ya LH inasababisha estrogeni kuongezeka taratibu. Kadiri siku zinavyoendelea homoni ya LH inajenga tena kiwambo laini ndani ya ukuta wa uterasi, kiwambo hiki kinaongezeka unene uliojaa damu na virutubisho kama maandalizi ya upandikizaji wa yai (egg implantation)

Utaratibu huu unafanyika kila mwezi mpaka yai litakapopandikizwa kwenye ukuta wa uterasi au hedhi yako itakapoaanza. Ongezeko la homoni ya estrogeni inafanya uteute unaopatikana katika mlango wa kizazi kuwa katika hali ya kuruhusu mbegu za kiume kusafiri kuelekea kwenye yai. Viwango vya homoni hii vinaendelea kuongezeka mpaka kufikia hatua ya kuhamasisha kuongezeka kwa homoni ya LH inayosukuma utoaji wa yai lililokomaa kwenye mirija ya uzazi, kitendo hiki kinaitwa “ovulation”

Ni wakati gani kupevuka kwa yai kunatokea?

Muda haswa wa lini “ovulation” inatokea sio maalum. Kwa kawaida hutokea kati ya siku 11 na 21 baada ya siku ya kwanza ya hedhi yako ya mwisho. Kwa mfano, tuseme una mzunguko wa kawaida wa hedhi wa siku 28, hesabu siku ya kwanza ya kuona hedhi yako kama siku ya kwanza. Siku za wewe kuweza kupata ujauzito ni kati ya siku ya 10 hadi ya 15.

Baadhi ya wanawake inaweza kuwahi kutokea, na wengine kuchelewa. Kila mwanamke ni tofauti na vilevile kila mzunguko wa hedhi unaweza kuwa tofauti kwa mwanamke huyo huyo mmoja. Hata hivyo, makadirio mazuri yaliyofikiwa ni kwamba “ovulation hutokea katikati ya mzunguko wako wa hedhi, yaani karibu na siku ya 14.

Ovulation hudumu kwa muda gani?

 Yai linaweza kuchavushwa kati ya masaa 12 na 24 baada ya kupevushwa. Kiasi cha muda ambao yai huchukua kutolewa na ovari na kupokelewa na mirija ya falopiani hubadilika lakini mara nyingi huchukua masaa 12 hadi 24 baada ya homoni inayotolewa na tezi ya pituiatari kuongezeka (LH).

Ovulation inatokea sehemu gani?

Kila mwanamke anazaliwa na mayai ambayo yatadumu milele (mwili wa mwanamkee hautengenezi mayai). Yapo takribani mayai milioni moja hadi mbili wakati wa kuzaliwa, namba hii inaopungua hadi laki tatu muda kubale unapowadia. Kipindi ambapo mwanamke anaweza kubeba ujauzito, idadi ya mayai 500 yatolewa wakati wa “ovulation”. Yanayobakia yatakufa taratibu kadiri mwanamke anapoelekea uzeeni. Mara baada ya yai kutolewa linapokelewa na mirija ya falopia, “cilia” ndani ya mirija hiyo husaidia yai kusafiri kwa usalama kutoka mirija ya falopia kuelekea kwenye uterasi.

Lini naweza kupata ujauzito?

“Fertile window” ni kipindi katika mzunguko wa hedhi wa mwanamke ambacho mwanamke anaweza kupata ujauzito. Kipindi hichi kinadumu kwa siku tano au sita kila mwezi kwa wanawake wengi. Ili kupata ujauzito kwa njia ya kawaida, moja ya yai na mbegu kutoka kwa mwenza wako lazima vikutane kwenye mirija yako ya uzazi. Yai lako haliwezi kuwa hai kwa zaidi ya saa 24 baada ya kuwa kupevushwa. Kwa hiyo kukutana kwa yai na mbegu lazima kufanyike ndani ya muda huu. Kwa upande mwingine, mbegu za mwanaume huweza kuwa hai hadi kufikia siku saba. Zitaishi kwa raha kwenye uke, mfuko wa mimba, au kwenye mirija ya uzazi kwa muda wote huu. Kiuhalisia una jumla ya siku sita kwenye mzunguko wako ambazo unaweza ukapata ujauzito. Kwa hiyo ukifanya ngono katika kipindi hiki, yai lako lililopevuka tayari linaweza likakutana na mbegu yenye afya na kuchavushwa(fertilized).

Hivyo basi, ikiwa ulifanya tendo la ndoa bila kinga siku chache kabla ya “ovulation” unaweza kupata ujauzito. Hii inamaanisha sio lazima kufanya tendo la ndoa siku halisi ya ‘ovulation” ili utungisho wa mimba kutokea.

Jambo hili linaweza kuelezewa zaidi kwa mtazamo huu, kama yai linapevuka siku ya 14 katika mzunguko wako wa mwezi, basi yai linaweza ishi mpaka siku ya 15. Mda wako wa kupata ujauzito “fertile window” utaanza tangu siku ya 9 ya mzunguko wako, vilevile ikumbukwe mbegu za kiume zinaishi ndani ya mwili wa mwanamke kwa siku 5-7. Hii itakupa uwazi wa kupata ujauzito wa siku sita kila mwezi.

Uwazi wa kupata ujauzito “fertilite window” unadumu kwa siku 6 kuanzia siku 5 kabla yai kupevuka mpaka siku halisi ya kupevuka kwa yai. Hivyo basi siku ulizo katika nafasi kubwa ya kupata ujauzito ni siku ya 4-5 kabla na siku ya “ovulation”

Utafiti unaonyesha kupevuka kwa yai hakutokei siku ile ile kila mwezi hata kwa wanawake walio na mtiririko mzuri wa hedhi. Kwa kawaida kipindi cha uwazi cha kupata ujauzito “fertile window” ni siku sita, lakini idadi ya siku ambazo mwanamke anakuwa katika nafasi ya kupata ujauzito “fertile days” ni nyingi zaidi kwasababu siku hizi zinajumuisha siku zote katika mzunguko wa hedhi ambapo mwanamke anapokuwa na uwezo wa kupata ujauzito. Hivyo basi kukokotoa na kujua siku hizi itawasaidia wanandoa wanatafuta ujauzito kuongeza nafasi ya utungisho wa mimba.

Nitajuaje mayai yanapevuka ndani ya mwili wangu?

Ili kuongeza nafasi ya kupata ujauzito, fahamu ishara zinazotokea katika mwili wako siku mayai yanapevuka “ovulation” ili kujua siku zipi uko katika hali nzuri ya kubeba ujauzito. Baadhi ya ishara na dalili ni pamoja na:

Mabadiliko ya uteute kwenye mlango wa uzazi
Huu ni ule uteute unaona kwenye chupi au kwenye “toilet paper” unapokwenda kukojoa. Mabadiliko ya uteute wa mlango wa uzazi ni ishara kuwa upo kwenye siku nzuri za kupata ujauzito. Baada ya hedhi kumalizika uteute kwenye via vya uzazi unaongezeka kwa ujazo na hubadilika pia hali yake. Mabadiliko haya yanaendana na kuongezeka kwa kiwango cha homoni ya estrojeni kwenye mwili wako. Pia inaonesha umekaribia muda wa mayai kupevuka.

Uwezo wa kupata ujauzito unaongezeka ikiwa uteute unakuwa kama hauna rangi (clear), unateleza sana na unavutika. Utafanana kama sehemu nyeupe ya yai ukilivunja. Huu uteute huzisaidia mbegu za kiume kuwa na kasi zaidi wakati zinaogelea kuelekea kwenye mfuko wako wa uzazi (uterasi). Uteute huu unazilinda mbegu za kiume zinapokuwa zinasafiri kuelekea kwenye mirija yako ya uzazi (fallopian tubes) kukutana na yai lako.

Maumivu ya tumbo la chini
Mwanamke mmoja kati ya watano huwa anasikia kitu kinaendelea kwenye mifuko yao ya mayai (ovaries) wakati wa kipindi cha kupevushwa mayai. Hii inaweza ikatokea kama maumivu madogo madogo au maumivu yanayovuta na kuachia endapo maumivu ni makali sana pata ushauri zaidi hospitali. Maumivu haya yanatokea upande mmoja wa tumbo la chini (tumbo la uzazi) kwasababu kila mwezi yai moja linatolewa na ovari moja kila mwezi. Maumivu haya yanaweza hamia upande mmoja kwenda mwingine kila mzunguko, au kubaki upande mmoja kwa mizunguko kadhaa. Kama ukihisi dalili hizi katika kipindi hiki kila mwezi, angalia uteute wa mlango wako wa uzazi pia. Maumivu kipindi hichi cha mwezi yanaweza yakawa ni njia ya kukuwezesha kutambua kuwa una uwezo wa kupata ujauzito.

Mabadiliko ya hisia za mapenzi
Mabadiliko ya homoni kipindi hiki cha “ovulation” yanachangia kuongeza ashiki(hamu ya kufanya tendo la ndoa) kisha kushuka tena baada ya kipindi hiki kumalizika. Tafiti zinaonyesha kuongezeka kwa homoni ya estrojeni na homoni inayotolewa na tezi ya pituitary (lutenising hormone- inayoratibu kazi zinazofanyika katika ovari za mwanamke) zinachangia kumfanya mwanamke kutamani kufanya tendo la ndoa zaidi wakati huu. Lakini kama una msongo wa mawazo, huzuni au wasiwasi ni ngumu kupata ongezeko hili la kutaka kufanya tendo hili. Baadhi ya dalili zifuatazo zinaonyesha uko katika kipindi hiki lakini si rahisi kugundua:

  • Kuonekana na kujisikia vizuri: kujihisi una mvuto zaidi kimuonekano kadiri unavyokaribia “ovulation”. Kwa mfano unaweza ukajikuta unachagua nguo zinazokuvutia na kuvutia wengine zaidi kimapenzi kwenye kipindi hiki.
  • Manukato ya mwanamke: unanukia vizuri katika kipindi hiki. Harufu ya mwili wako ni nzuri na inawavutia wanaume kimapenzi katika kipindi hiki. Harufu hizi zinaweza kuwajulisha watu upo katika kipindi cha“ovulation”.

Matiti kujaa na chuchu kuuma

Viwango vya juu vya homoni ya estrojeni siku chache kabla ya “ovulation” zinayafanya matiti ya mwanamke kuwa malaini, kuvimba kidogo na kuwa na uwezo wa kuhisi haraka kuliko siku za kawaida.

Matone ya damu katika nguo zako za ndani

Unaweza kuona matone ya damu au kuvuja damu kidogo wakati mayai yanapevushwa ndani ya mwili wa mwanamke. Hii ni kwasababu kushuka kwa viwango vya homoni ya estrojeni huathiri ukuta wa uterasi.

Mabadiliko katika mkao wa seviksi

Seviksi hubadilisha mkao kutokana na homoni zinazosababisha uteute ukeni kutolewa na kukauka. Wakati mwanamke yuko katika kipindi ambacho hawezi kupata ujauzito, seviksi hushuka chini katika mfereji wa uke, ikiguswa huwa ngumu, na mlango wa seviksi unakuwa mdogo au kufunga ukilinganishwa na wakati mwingine. Kadiri mwanamke anavyozidi kufikia kipindi cha “ovulation” ndivyo seviksi inavyopanda juu katika mfereji wa uke, inakuwa laini ikiguswa, na upenyu (mlango wa seviksi) unakuwa wazi zaidi kuruhusu mbegu za kiume kusafiri kwa urahisi kuelekea kwenye mfuko wa uzazi na mirija ya falopiani. Baada ya yai kupevushwa seviksi itarejea mkao wake wa siku za kawaida.

 

 

 

 

 

 

Mabadiliko ya joto la mwili

Joto la msingi la mwili ni joto la mwili wa mtu linalopimwa mara anapoamka asubuhi (au baada ya usingizi wa muda mrefu zaidi katika siku). Wakati yai linapevushwa joto la mwanamke hupanda kwa kwa 0.3°C hadi 0.9° C (0.5°F hadi 1.6°F) na kubakia hivyo kipindi chote hadi wakati wa hedhi ijayo. Mabadiliko hayo ya joto yanaweza kutumika kubaini siku mwanamke anazoweza kupata ujauzito (fertile days), hivyo basi mwanamke na mwenza wake wajitahidi kufuatilia joto la mwili kwa kutumia kipima joto maalumu.

Mabadiliko ya hisia

Kupanda na kushuka kwa viwango vya honi zinazoratibu kupevuka kwa mayai ya uzazi wa mwanamke yanaweza kumfanya mwanamke awe mwenye hasira, wasiwasi au huzuni. Kwa baadhi ya wanawake hali hupita na kurudi tena wiki moja kabla ya hedhi yake. Kwa wengine hali hii inaweza kuchukua mda mrefu na kuleta madhara makubwa.

Uwezo wa kutambua harufu unaongezeka

Wakati unakaribia “ovulation” utagundua uwezo wako wa kunusa unaimarika, utazigundua harufu mbalimbali na chaguo lako linaweza badilika pia.

Dalili nyingine za kimwili ni pamoja na:

  • Tumbo kujaa gesi. Pia mabadiliko ya homoni yanasababisha uhifadhi wa maji ndani ya tishu za mwili ambao utadumu kwa siku kadhaa.
  • Uchovu na maumivu ya kichwa
  • Fizi kuwa nyekundu au kuvimba kipindi unakaribia “ovulation” nayo ni moja ya dalili.

Nitawezaje kuongeza uwezo wangu wa kupata ujauzito?

Unaweza kuongeza nafasi ya kupata ujauzito ikiwa utafanya tendo la ndoa na mpendwa wako mara moja ndani ya siku 4-5 ambazo mwili wa mwanamke uko katika hali nzuri ya utungisho wa mimba kutokea “fertile days” na siku ya ovulation

Jaribu kufanya tendo la ndoa kila baada ya siku mbili au tatu kabla yai kupevuka. Mbegu zinazoogelea vizuri ndani ya mwili wako zitakuwa tayari siku yoyote ukiwa kwenye “ovulation”. Pia kufanya tendo la ndoa mara kwa mara siku nyingine katika mzunguko wako itaongeza nafasi ya kupata ujauzito.

Kufanya ngono wakati via vya uzazi wako vina uteute unaoteleza, unaongeza hali ya kuzipokea mbegu utaongeza uwezo wako wa kupata ujauzito. Kwa wapenzi wenye uzazi salama, wana uwezo kati ya asilimia 20 hadi 25 ya kupata ujauzito kwa kila mzunguko wa hedhi. Zaidi ya asilimia 80 ya wanawake chini ya miaka 40 ambao hufanya ngono kwa kawaida bila kutumia uzazi wa mpango hupata mimba kila mwaka. Zaidi ya asilimia 90 ya wenza wapya hupata ujauzito ndani ya miaka miwili.

IMEPITIWA: MACHI 2O2I

Jinsi ya Kuandaa Maisha Yako kwa Ujauzito

Nini cha kuwaza kabla ya kuanza kujaribu kutafuta mtoto?

Kabla ya kuamua wewe na mwenza wako jiulizeni maswali yafuatayo:

  • Je, wote mmejitolea kuwa wazazi?
  • Mmewaza vizuri, jinsi gani mtasimamia majukumu ya kumlea mtoto na kuweka usawa kati ya kazi na familia?
  • Mmewaza kwamba kuwa wazazi kutabadilisha maisha yenu na watu wa karibu yenu?
  • Umejiandaa na majukumu ya mtoto kama atakua anahitaji matunzo maalumu?
  • Kama kuna utofauti wa dini baina yenu mmeshajadili ni jinsi gani itamuathiri mtoto?

Kumbuka, kwamba kuwa na mtoto kutabadilisha maisha yenu kwa ujumla.

Je tutaweza kumhudumia mtoto?

Unaweza jisikia kutokua na fedha za kutosha kuanzisha familia, ni muhimu sana mtoto wako apokee matunzo na upendo zaidi ya mahitaji tu, haimanishi sio busara kuweka akiba kabla ya kupata ujauzito

Lini niache kutumia uzazi wa mpango?

Ikiwa unatumia vidonge vya uzazi wa mpango na unataka kupata mimba, acha kutumia mara moja kama uko tayari.

Kujua tarehe yako ya mwisho ya hedhi inaweza kumsaidia mkunga au daktari kukadiria tarehe ya kujifungua mara baada ya kupata ujauzito. Inakupatia pia mda wa kubadilisha maisha yako kabla ya kujifungua. Unaweza kugundua kuwa inaweza kuchukua mpaka miezi sita mzunguko wako kurudia hali yake ya awali.

Ikiwa utapata ujauzito wakati unatumia bado vidonge vya uzazi, acha haraka na muone daktari. Hakuna ushaidi kuwa hatari ya ujauzito kuharibika au kujifungua mtoto mwenye mapungufu inaongezeka mara unapopata ujauzito wakati unatumia vidonge vya uzazi wa mpango. Ila unaweza jiridhisha kwa kumuona daktari.

Kama ulikua unatumia sindano za uzazi wa mpango inaweza chukua mpaka mwaka kurudisha hali yako ya kawaida ya kuweza kuzaa.

Je, nahitaji kubadilisha ninachokula kama najaribu kupata mtoto?

Kula ni jambo la muhimu kama unategemea kutafuta mtoto. Kula mlo kamili mara tatu kwa siku, ukijumuisha mahitaji muhimu na angalau sehemu tano ya matunda na mbogamboga.

Virutubisho vinne muhimu ili kupata ujauzito wenye afya ni pamoja na:

  • Foliki asidi
  • Kalsiamu
  • Chuma
  • Vitamin D

Kuhakikisha unapata virutubisho vyote hivi muhimu, jumuisha yafuatayo kwenye mlo wako:

  • Bidhaa za maziwa
  • Matunda na mboga za majani
  • Nafaka ambazo hazijakobolewa.
  • Protini kutoka kwenye nyama,samaki,mayai na karanga.

Unaweza kutumia vitamin zilizotengenezwa kwaajili ya wanawake wanaojaribu kupata mimba au virutubisho vinavyotolewa kwenye kliniki za wajawazito. Virutubisho hivyo vina gram 400 ya foliki asidi na vitamin B itakayosaidia kujikinga na kasoro kwenye neva za fahamu kama spina bifida kwa watoto wanaokua.

Tafiti zilizofanyika zinashauri matumizi makubwa ya kahawa yanaweza kuathiri uwezo wa kuzaa. Ni vema kuangalia kiasi cha kahawa unachotumia kwa siku.

Je,nianze kufanya mazoezi  kabla sijajaribu kupata ujauzito?

Kufanya mazoezi kabla ya kupata ujauzito inaonyesha mwanzo mzuri wa ujauzito wenye afya. Kujenga bidii,nguvu na wepesi kutakusaidia:

  • Kudumisha maisha yenye uhai kipindi chote cha ujauzito.
  • Kuimarisha hisia zako na kiwango cha nishati ndani ya mwili wako.
  • Kufanikisha uzito unaotakiwa kabla ya kubeba mimba.
  • Kuvumilia mabadiliko ya homoni yanayotokea wakati wa ujauzito.
  • Kuvumilia ukali wa uchungu ukifika wakati.

Kuwa makini na fanya mazoezi kila siku ambayo yananyoosha misuli ya mgongoni itakusaidia kupunguza ukali wa maumivu baadae.

Kama utaweza jenga tabia ya kufanya mazoezi kwenye maisha yako ya kila siku kama kutumia ngazi badala ya lift, kutembea au kuendesha baiskeli badala ya kupanda gari.

Kukimbia ni njia nyingine ya kuweza kuweka mwili wako katika umbile zuri kabla ya kubeba ujauzito. Kama wewe si mkimbiaji mzuri unaweza kuanza kidogokidogo sasa. Ila usianze kukimbia mara unapogundua una ujauzito.

Je ni Wakati Gani ni Mzuri Kupata Ujauzito

Muda mzuri wa kufanya ngono ni kipindi ambacho mwili wako unaruhusu mimba kutungika, ambacho kinadumu mpaka siku sita kwa mwezi. Siku hizi tano zinakupeleka mpaka siku ya kupevuka yai ambayo mwili wako unatoa yai.

Yai lako litaishi kwa siku moja tangu litolewe. Lakini mbegu za kiume zinaweza kuishi mpaka wiki ndani yako hivyo kuna siku sita za mbegu za kiume kusubiri na kukutana na yai.

Una uhakika wa kupata mimba ikiwa utafanya ngono na mwenzi wako ndani ya siku au zaidi ya baada ya kupevushwa yai. Lakini ni ngumu kujua siku sahihi ya kupevushwa yai. Hivyo ni vema kukutana kimwili na mwenzi wako kila siku mbili au tatu na kulifurahia tendo la kumtafuta mtoto.

Kama unataka kuwa na uhakika,itakubidi kufanya mahesabu na kujua lini yai litapevuka ndani ya mwili wako. Yai litapevushwa kulingana na mzunguko wako ambao unategemea:

  • Urefu wa mzunguko wa hedhi
  • Na kwa kiasi gani hedhi yako ni ya kawaida(regular).

Mzunguko wa hedhi unaweza kuwa mfupi yaani siku 21 au mrefu wa siku 40. Wastani wa urefu wa mzunguko ni karibu siku 28.

Bila kujali urefu au ufupi wa mzunguko wako, kupevushwa kwa yai kunatokea siku ya 14 kabla ya hedhi yako inayofuata kuanza. Ikiwa una mzunguko wa siku 28, kuna uwezekano wa yai lako kupevushwa siku ya katikati ya mzunguko wako. kama una mzunguko mfupi yai linaweza kupevushwa ndani ya siku za mwisho za hedhi yako.

Wanawake wengi wanatofautiana urefu wa mizunguko ya hedhi kwa siku saba. Ikiwa mzunguko wako unatofautiana kati ya mwezi mmoja na mwingine, siku zako za mimba kutungwa zitabadilika pia kwa wiki katikati ya kila hedhi.

Ndo maana ni vizuri kufanya ngono kila siku mbili mpaka tatu kipindi chote cha mzunguko. Ni bora kufanya hivi kuliko kusubiria siku unayofikiri yai litapevushwa. Pia kufanya tendo la ndoa kila siku mbili mpaka tatu huimarisha ubora wa mbegu za kiume.

Nitajuaje yai linapevushwa?

Utaanza kuziona dalili za kuwa kwenye ovulation karibu siku tano kabla ya yai kupevuka. Kujaribu kuelewa mzunguko wako kwa kutumia tarehe za mzunguko wako pekee haitakupa majibu sahihi. Ndio maana kuna umuhimu  wa kuelewa na kugundua dalili za mwili wako kipindi upo kwenye “ovulation” ili kufanikiwa kupata ujauzito.
Dalili kuu na ishara vya yai kupevuka vinajumuisha:

  • Mabadiliko ya uteute uliopo kwenye mlango wa kizazi.
  • Kuongezeka joto la mwili.
  • Maumivu ya tumbo.
  • Maumivu ya maziwa yanapoguswa
  • Kuwa na hamu ya mapenzi kuliko kawaida.

Je, hedhi ambayo inatofautiana mwezi mmoja na mwingine itafanya nipate ugumu kupata ujauzito?

Kuwa na hedhi inayotofautiana mwezi mmoja na mwingi haimaanishi wewe hauna uwezo wa kubeba ujauzito kama wanawake wengine.Lakini kama hedhi yako ikipishana zaidi ya siku 36 ni vema kumuona daktari.

Wakati mwingine, mabadiliko makubwa ya mzunguko wa hedhi yanasababishwa na uvimbe kwenye ovari au shida ya tezi. Hali hizi zinaweza kuathiri nafasi ya kupata ujauzito, hivyo ni vema kupata msaada mapema.

Kadiri mabadiliko ya hedhi yanavyoongezeka ndivyo nafasi ya kupata mimba inapungua. Kwa hiyo fanya mazoezi ya kutafuta na kufuatilia mabadiliko ya uteute kwenye mlango wa kizazi kila siku. Jaribu kufanya tendo la ndoa kila unapogundua uteute kwenye nguo zako za ndani mara mbili au zaidi. Au unaweza kujamiana kila siku katika mzunguko wako.