Mtandao #1 kwa Afya ya Mama na Mtoto

Address:

P. O. Box 38995, Dar es Salaam, Tanzania

Hatua za Ukuaji: Mtoto wa Miaka 3 na Miezi 8

Hatua mwanao alizofuzu (watoto wengi wanazifikiz)

  • Anapenda kuunda na ufundi.
  • Anapenda kuzunguka mpaka apate kizungzungu, kuruka sehemu ndefu na kudondoka ghafla (kuporomoka).

Hatua za ukuaji zinazojitokeza (nusu ya watoto wanazifikia)

  • Anapendelea michezo yenye kanuni za kufuata.
  • Anapenda kuomba kibali /ruhusa.

Hatua za mapema kabla ya wengine (watoto wachache wanazifikia)

  • Anatumia maneno na sentensi alizokariri
  • Anaanza kuainisha na kutenga hisia na majibu ya watu

Hatua za Ukuaji: Mtoto wa Miaka 5

Mtoto wa umri huu:

  • Anaweza kuvaa mwenyewe isipokuwa kufunga viatu.
  • Anaweza kuruka na kutua na mguu mmoja.
  • Anaweza kutupa mpira na kudaka.
  • Anauliza maswali mengi na ana shahuku.
  • Anaigiza wengine.
  • Anatambua herufi na namba.
  • Anaweza kuiga kuimba nyimbo, hadithi.
  • Anashirikiana na wenzake kwenye michezo.
  • Anasaidia watu nyumbani.
  • Anaelewa hisia za watu wengine.

 

Ukuaji wa kimwili katika umri huu

  • Anakomaa kiakili
  • Anaweza kusimama na mguu mmoja bila kuyumba
  • Anashuka ngazi bila kujishika
  • Anakimbia na kusimama bila kuanguka
  • Anaweza kuruka juu ya matofali na miguu yote bila kuanguka
  • Anaweza kuruka urefu wa hatua tatu na kutua na miguu yote

 

Maendeleo ya mtoto katika jamii ndani ya miezi hii

  • Anapenda kujitegemea lakini bado anatumia mda wake na wazazi wake.
  • Mtoto aliye na miaka 5 anapenda kujihusisha na mengi, na mara nyingi atakataa msaada wako.
  • Wanafanya usafi wenyewe, wakati mwingine bila kuamriwa.
  • Wapenda kubembeleza wenzake hasa kama walihusika katika ugomvi.
  • Wanaweza kujielezea wanavyohisi, mfano “huzuni, hasira, kuchanganyikiwa , uoga,kuvunjika moyo” n.k
  • Wanakua kipaji cha kuwasiliana na kujadiliana na marafiki zake katika michezo yao.
  • Wanaweza kuwa na rafiki mmoja kipenzi.
  • Wana vipaji vingi vya kushirikiana na rafiki zake wengine.
  • Wanashiriki katika kazi za vikundi shuleni na wanaweza kusubiria zamu yao kuongea au kufanya onyesho.
  • Wazazi na walimu ni watu muhimu kwao, na chanzo cha habari na faraja.
  • Wanaanza kufuata kanuni na sheria na wakati mwingine wanakumbusha wenzao, bila maelekezo ya mwalimu au mzazi.

 

Hatua za ukuaji katika kuongea na kujifunza

  • Wanaelezea mahitaji, hisia, na mawazo yao.
  • Wanapenda kupata habari zaidi.
  • Wanafanya suluhisho la matatizo na kuchunguza mawazo yao.
  • Wanafanya mipango ya vitu wanavyohitaji.
  • Wanashauri wenzao na kutetea mada.
  • Wanatengeneza na kuhadithia hadithi.

Hatua za Ukuaji: Mtoto wa Miaka 4

Hatua mwanao alizofuzu (watoto wengi wanazifikia)

  • Anaruka kwa mguu mmoja.
  • Anashuka ngazi bila kushika ukuta.
  • Anaimba nyimbo alizosikia katika vipindi vya watoto.
  • Anataja majina ya baadhi ya rangi na maumbo.

Hatua za ukuaji zinazojitokeza (nusu ya watoto wanazifikia)

  • Anataja jina lake lote.
  • Ana misamiati ya maneno 1500.

Hatua za mapema kabla ya wengine (watoto wachache wanazifikia)

  • Anaweza kushika mpira.
  • Anahesabu zaidi ya kumi.
  • Anazitambua herufi zote.

Hatua za Ukuaji: Mtoto wa Miaka 3 na Miezi 11

Hatua mwanao alizofuzu (watoto wengi wanazifikia)

  • Anaruka sehemu ndefu na kutua na miguu.
  • Ana usikivu wa dakika 8-12.

Hatua za ukuaji zinazojitokeza (nusu ya watoto wanazifikia)

  • Anaweza kutumia zipu na vifungo vya nguo zake.
  • Anaanza kusema uongo.

Mwanao anaweza kuwa hodari katika (watoto wachache wanaweza)

  • Anaendesha baiskeli.
  • Anaweza kutenganisha kati ya kitu halisi na kisicho halisi.

Hatua za Ukuaji: Mtoto wa Miaka 3 na Miezi 10

Hatua mwanao alizofuzu (watoto wengi wanazifikia)

  • Anavaa mwenyewe
  • Anapiga mswaki na kunawa mikono mwenyewe
  • Anacheza kwenye makundi na wenzake

Hatua za ukuaji zinazojitokeza (nusu ya watoto wanazifikia)

  • Kaimarika katika uchoraji.
  • Vipaji vyake vinaanza kuchipua.
  • Anashirikiana na wenzake.
  • Anapungua kimwili sasa anavyokubaliana na maisha.
  • Anachora picha inayoeleweka inaweza kuwa picha ya familia.

Hatua za mapema kabla ya wengine (watoto wachache wanazifikia)

  • Anajua siku ya leo na kesho.

Hatua za Ukuaji: Mtoto wa Miaka 3 na Miezi 9

Hatua mwanao alizofuzu (watoto wengi wanazifikia)

  • Mwenye aibu.
  • Anaweza kukunja karatasi mara tatu.

Hatua za ukuaji zinazojitokeza (nusu ya watoto wanazifikia)

  • Anapungua kimwili sasa anavyokubaliana na maisha.
  • Anachora picha inayoeleweka inaweza kuwa picha ya familia.

Hatua za mapema kabla ya wengine (watoto wachache wanazifikia)

  • Anaweza tafuta kitu hata ukificha sana.
  • Anapanga vizuri maumbo na rangi katika makundi yake.
  • Anamalizia sentensi

Hatua za Ukuaji: Mtoto wa Miaka 3 na Miezi 7

Hatua mwanao alizofuzu (watoto wengi wanazifikia)

  • Anaweza kupanda na kushuka ngazi bila kuyumba au kuhitaji msaada.
  • Anaendesha baiskeli ya watoto vizuri.
  • Anashika penseli vidoleni vizuri.
  • Anaweza kufunga vifungo vikubwa.

Hatua za ukuaji zinazojitokeza (nusu ya watoto wanazifikia)

  • Anaweza kuvaa viatu mwenyewe lakini hawezi kufunga kamba.

Hatua za mapema kabla ya wengine (watoto wachache wanazifikia)

  • Anatambua baadhi ya maneno na herufi.

Hatua za Ukuaji: Mtoto wa Miaka 3 na Miezi 6

Hatua mwanao alizofuzu (watoto wengi wanazifikia)

  • Anaelewa utaratibu wa siku nzima.
  • Anapanda, kuteleza na kubembea kwenye sehemu za kuchezea.

Hatua za ukuaji zinazojitokeza (nusu ya watoto wanazifikia)

  • Amejifunza kutembea kwa njia ya ubunifu na atakua huru.
  • Ameelewa dhana ya maneno kama juu, chini, kuzunguka.

Hatua za mapema kabla ya wengine (watoto wachache wanazifikia)

  • Anaelewa kinyume cha maneno
  • Anaelewa vipimo tofauti mfano wewe ni mrefu kiasi gani / kuna maji kiasi gani kwenye kikombe

Hatua za Ukuaji: Mtoto wa Miaka 3 na Miezi 5

Hatua mwanao alizofuzu (watoto wengi wanazifikia)

  • Anatumia misamiati ya maneno karibia 900.
  • Anaelewa maneno kama “ndani” “nje” “nyuma” na “mbele ya”

Hatua za ukuaji zinazojitokeza (nusu ya watoto wanazifikia)

  • Anajaribu kufanya mawazo yake kwa vitendo.

Hatua za mapema kabla ya wengine (watoto wachache wanazifikia)

  • Anatengeneza muundo na maumbo, na kujifunza kuyataja na kuyatambua.
  • Anaweza kuainisha picha za watu, wanyama, chakula, usafiri n.k.

Hatua za Ukuaji: Mtoto wa Miaka 3 na Miezi 4

Hatua mwanao alizofuzu (watoto wengi wanazifikia)

  • Anacheza na wenzake michezo ya kuigiza-baba na mama.
  • Anaweza kufanya maongezi na wewe.
  • Anashirikiana na kumpa rafiki yake nafasi ya kuchezea midoli yake.

Hatua za ukuaji zinazojitokeza (nusu ya watoto wanazifikia)

  • Ameweza kuelewa uhusiano wa wingi wa kitu, namba na vipimo.

Hatua za mapema kabla ya wengine (watoto wachache wanazifikia)

  • Jasiri katika uwezo wa kufanya kitu.
  • Anapenda kutumia muda wake na mama na baba.